Zon op restgrond

Slim omgaan met ruimte voor duurzame energie in Noord-Holland 

De energietransitie vraagt om veel meer zonnepanelen, terwijl we zorgvuldig willen omgaan met ons landschap, natuur en leefomgeving. Daarom gebruiken we de zonneladder als leidraad: eerst zonnepanelen op daken en gevels, daarna binnen bebouwd gebied, en pas daarna – onder strikte voorwaarden – in het landelijk gebied. 

Een grote kans ligt in restgronden: terreinen die al een functie hebben, maar waar ruimte is voor zonne-energie zonder dat dit ten koste gaat van wonen, landbouw of natuur. 

Wat zijn restgronden? 

Restgronden zijn plekken zoals geluidswallen, bermen langs wegen, voormalige stortplaatsen en parkeerterreinen die vaak onbenut blijven voor energieopwekking. Ze liggen verspreid over gemeenten en zijn daardoor lastig te vinden, maar bieden juist daardoor een kans voor kleinschalige, lokale zonne-energieprojecten. 

Voorbeelden in Noord-Holland zijn onder meer zonnepanelen langs geluidsschermen bij Alkmaar, het zonnepark op een voormalige afvallocatie in Medemblik en een project op een oude stortplaats in Zaanstad. 

Waarom kiezen voor zon op restgrond? 

• Ruimtegebruik zonder extra druk op landbouw en natuur 
• Bevordering van lokaal en decentraal energiesysteem 
• Ideaal voor samenwerking met lokale energiecoöperaties 
• Bijdrage aan het halen van de RES-doelstellingen voor Noord-Holland 

Onze aanpak: natuur-inclusief en coöperatief 

Als Participatiecoalitie Noord-Holland, bestaande uit Natuur en Milieufederatie Noord-Holland en Energie Samen Noord-Holland, ondersteunen we gemeenten en lokale initiatieven bij het vinden en ontwikkelen van kansen voor zon op restgrond. Onze aanpak omvat: 

• In kaart brengen van kansrijke restgronden en bijbehorende natuurwaarden 
• Ontwikkelen van natuur-inclusieve concepten die bodem, water en ecologie versterken 
• Visualisaties maken om te laten zien hoe zonneparken kunnen passen in de omgeving 
• Vroegtijdig betrekken van lokale energiecoöperaties en bewoners voor draagvlak 

Zo ontstaan plannen die technisch haalbaar zijn, passen in de omgeving, én breed worden gedragen. 

Succesvolle pilots 

In 2025 hebben we deze aanpak toegepast in vier gemeenten: Amstelveen, Amsterdam, Haarlemmermeer en Uithoorn. We onderzochten onder andere sportparken, parkeerplaatsen en bermen langs snelwegen. Wil je meer weten? Bekijk dan het eindrapport of kijk hier het webinar terug.  

Interesse?

Ben je geïnteresseerd of zie je mogelijkheden binnen jouw gemeente? Neem contact op met projectleider Roeland Esser