Woningbouw in het groen

Meld bouwplannen

Ben jij ook bekend met bouwplannen in het groen in jouw omgeving en staan die nog niet op onze kaart? Laat het ons dan weten via dit formulier of via onderstaande knop.

Meld nieuwe bouwplannen

Druk op het landelijk gebied in kaart gebracht 

Deze kaart laat zien hoe de druk op het landelijke gebied en landschap in Noord-Holland toeneemt door woningbouwplannen buiten de bestaande bebouwing, soms zelfs in beschermde natuurgebieden. De rode markeringen geven locaties aan waar woningbouwprojecten worden verkend die invloed hebben op het buitengebied of beschermd landschap. Het gaat dus specifiek om plannen buiten de stad, niet om alle bouwprojecten in de provincie. Daarnaast toont de kaart beschermde gebieden zoals: Natura 2000 (Europees beschermd), NNN (Nationaal Natuurnetwerk) en Beschermd Landschap (BL). Veel geplande projecten liggen direct aan of in deze waardevolle gebieden. De kaart maakt zichtbaar waar spanningen ontstaan tussen woningbouw en behoud van natuur, landschap en open ruimte. Het is een hulpmiddel om de discussie te voeren: waar kunnen we wél bouwen, waar juist niet, en hoe beschermen we natuur en landschap?

Er zijn extra betaalbare woningen in Noord-Holland nodig. Bij bouwplannen in onze gewilde, karakteristieke landschappen gaat het juist vaak om duurdere vrijstaande woningen. Uit onderzoek van de provincie zelf blijkt ook dat er al meer dan voldoende bouwlocaties zijn. De vertraging in de bouw wordt veroorzaakt door bijvoorbeeld tekort aan ambtenaren, en niet door tekort aan ruimte. Wij pleiten daarom voor maximaal gebruik van binnenstedelijke bouwruimte, om ons zorgvuldige ruimtelijk beleid van de afgelopen decennia niet teniet te doen.

Wees zuinig op onze 32 Beschermde Landschappen

De kaart laat zien dat steeds meer gemeenten woningbouwplannen hebben in de Beschermde Landschappen (voorheen: Bijzondere Provinciale Landschappen). Deze landschappen zijn levende monumenten van onze geschiedenis, een bron van rust en schoonheid en belangrijk voor veel plant- en diersoorten. De Provincie Noord-Holland besloot in 2025 om grootschalige woningbouw in deze gebieden mogelijk te maken. Kleinschalige bouwplannen werden al langer toegestaan. Voorbeelden van karakteristieke landschappen die bebouwd dreigen te worden zijn de Uitlandse polder bij Callantsoog, het groene gebied tussen Purmerend en Volendam en de Zuidsingel bij Kortenhoef. We maakten eerder samen met Natuurmonumenten en Landschap Noord-Holland een poster waarop deze ongewenste ontwikkelingen werden toegevoegd en riepen de Provinciale Staten op om zuinig te zijn op de Beschermde Landschappen.

Het is belangrijk om te benadrukken dat de woningbouwopgave ook kan worden aangepakt door binnenstedelijk te bouwen en de bestaande infrastructuur beter te benutten. We hebben geen behoefte aan verspreide bebouwing in het buitengebied, maar eerder aan duurzame oplossingen die het unieke karakter van ons landschap behouden. Wij zetten ons daarom in om het unieke karakter van het Noord-Hollandse buitengebied te behouden.

Veelgestelde vragen

• Hoe blijf ik op de hoogte van bouwplannen in mijn omgeving?

  Bouwplannen worden vaak al in een vroeg stadium bekend gemaakt, nog vóórdat de vergunning of het bestemmingsplan formeel ter inzage ligt. Op de volgende manieren kunt u het best op de hoogte blijven van ontwikkelingen in uw buurt:

  1. Abonneer u op ‘Berichten over uw Buurt’ via overheid.nl
     Zo ontvangt u automatisch e-mails als er vergunningen of plannen worden gepubliceerd bij u in de buurt of een andere omgeving.
  2. Controleer regelmatig het Omgevingsloket
     Hier staan vergunningsaanvragen, ontwerpbesluiten en bestemmingsplanwijzigingen. U kunt hierbij zoeken op adres, project of dossiernummer.
  3. Volg het lokale nieuws – In lokale nieuwsbladen worden vaker grote updates van lokale woningbouwplannen gedeeld. Hier kunt u gebruik van maken.

• Hoe weet ik of een bouwplan impact heeft op het landschap?

  Een (woning)bouwplan kan het karakter van een landschap of de natuur beïnvloeden. Die invloed kan negatief zijn. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer het plan ingrijpt in zichtlijnen, natuurlijke structuren of ecologische systemen. Landschappelijke kernkwaliteiten zijn de bijzondere kenmerken die een gebied een eigen karakter geven. Deze zijn voor veel gebieden vastgelegd in de Beschermde Landschappen. Bijvoorbeeld:

  • openheid van het landschap
  • historische verkaveling (sloten, wegenpatronen)
  • zichtlijnen of vergezichten
  • cultuurhistorische elementen (bijv. dijken, molens, houtwallen)
  • natuurlijke structuren (rivieren, beplanting, reliëf)

   

  Mogelijke negatieve effecten op het landschap:

  • Verlies van openheid, bijv. in polders
  • Doorbreken van zichtlijnen of historische structuren (zoals dijken, houtwallen of verkaveling)
  • Verstoring van landschappelijke rust, bijv. door licht, verkeer of geluid
  • Verrommeling: gebouwen of functies die niet passen bij de schaal of stijl van het landschap

  Mogelijke negatieve effecten op natuur:

  • Vernietiging of aantasting van leefgebieden van dieren of planten (bijv. vogels, vleermuizen, flora)
  • Verstoring van natuurgebieden (zoals Natura 2000-gebieden)
  • Fragmentatie van natuur: versnippering van ecosystemen
  • Verlies van biodiversiteit of van belangrijke ecosystemen zoals natte gronden of bossen

   

  Je kan op de volgende manieren inschatten of een bouwplan invloed heeft op landschappelijke kernkwaliteiten:

  1. Bekijk de omgevingsvisie of landschapsvisie van jouw gemeente/provincie
     • Hierin staat welke kernkwaliteiten gelden in het gebied.
     • Zoek op termen als: “ruimtelijke kwaliteit”, “karakteristiek landschap”, “waardevolle gebieden”, “behoud en ontwikkeling landschap”.
  2. Controleer of het gebied deel uitmaakt van een beschermd gebied of hier vlakbij ligt, denk aan:
     • Beschermd Provinciaal Landschap (voorheen Bijzonder Provinciaal Landschap)
     • Natura 2000-gebied
     • Natuurnetwerk Nederland (NNN)
     • Cultuurlandschap met beschermde status
  3. Bekijk het bouwplan of de ruimtelijke onderbouwing
     • Projectontwikkelaars moeten onderbouwen hoe het plan zich verhoudt tot het landschap.
       Zoek in het plan naar:
       o Beeldkwaliteitsplan
       o Landschappelijke inpassing
       o Milieueffectrapport (MER)
       o Zichtlijnen en hoogtes
  4. Vraag advies aan lokale of provinciale organisaties
     • Bijvoorbeeld een landschapsorganisatie, natuurvereniging of omgevingsdienst kan duiden of een plan kwaliteiten aantast.
  5. Gebruik openbare kaarten en bronnen, op websites als:
     • Regels op de Kaart (plannen en visies)
     • PDOK.nl (topografie en kaarten)
     • Provinciale websites (kaarten en kernkwaliteiten)
     • Atlas voor de leefomgeving

• Wat kun je doen wanneer er in uw omgeving wordt gebouwd en jij hier zorgen over hebt?

  Op de volgende manieren kunt u zich het best voorbereiden (voor een uitgebreide procedure zie het stappenplan):

  1. Verzamel informatie: achterhaal wat er precies gebouwd wordt en of er al een vergunning is aangevraagd of verleend;
  2. Vraag de gemeente of- en wanneer bewoners kunnen meepraten tijdens een participatietraject;
  3. Deel zorgen met buren en luister naar hun mening en ervaringen, zodat je samen sterker staat en draagvlak kunt opbouwen;
  4. Neem contact op met de gemeente om je vragen en zorgen kenbaar te maken, en vraag wie er verantwoordelijk is voor het bouwplan;
  5. Ga in gesprek met de initiatiefnemer van het bouwproject, en vraag of er ruimte is voor overleg, participatie of aanpassing — ook als dit informeel is;
  6. Informeer raadsleden, wijkwethouders of gebiedscommissies over uw zorgen, en vraag of zij het onderwerp willen agenderen of opvolgen;
  7. Neem deel aan bewonersavonden, start een petitie of organiseer een buurtbijeenkomst, om invloed uit te oefenen en aandacht te genereren;
  8. Blijf in contact met gemeente en betrokken partijen, vraag om updates en blijf actief meedenken of reageren waar mogelijk.

  Wanneer je deze stappen hebt doorlopen maar er geen verandering gekomen is in de bouwplannen kun je verdere maatregelen nemen, zie de Veelgestelde vragen over omgevingsprocessen.

• Waar kan ik meer informatie vinden?

  • Meer over de 32 Beschermde Landschappen lees je op de website van de Provincie;
  • In dit overzicht vind je de meest ongewenste bouwplannen in Noord-Holland;
  • Op de website Topotijdreis kun je op historische kaarten zien hoe ons ruimtegebruik door de eeuwen heen is veranderd;
  • Op het dataportaal van de Provincie Noord-Holland kun je diverse kaarten inzien over o.a. woningbouwplannen (ook binnenstedelijk!) en beschermde gebieden;
  • Onze oproep aan de Provincie met onze standpunten om de huidige regels over de Beschermde Landschappen niet los te laten;
  • Onze tweede oproep aan de Provincie waarin we uiteenzetten waarom het in onze ogen niet nodig en wenselijk is de regels voor bouwen in deze Beschermde Landschappen te versoepelen.

• Wat zijn de fases van bouwplannen en hoe kun je invloed uitoefenen?

  Zijn woningbouwplannen in jouw omgeving en wil je graag meedenken of heb je bepaalde zorgen? Als bewoner, groep of organisatie kun je op verschillende momenten invloed uitoefenen op bouwplannen van de overheid of projectontwikkelaars. Dit is vooral belangrijk als je belanghebbende bent. Weet je niet zeker of je belanghebbende bent? Zie dan: Veelgestelde vragen over omgevingsprocessen

  Fases van bouwplannen en jouw invloed:

  Voor elke fase vind je hier tools, tips en meer informatie

  1. Initiatiefase (idee & zicht op locatie). Maak je ideeën of zorgen kenbaar bij de gemeente en neem informele stappen, zie: Zelf invloed uitoefenen en meedoen
  2. Voorbereidingsfase (visie & plannen maken). Denk mee via participatiebijeenkomsten, inspraakavonden of gesprekken met de gemeente. Neem het stappenplan informele stappen door.
  3. Ontwerp- of planfase (bestemmingsplan, omgevingsvisie, vergunningaanvraag). Zijn jouw zorgen nog niet weggenomen in eerdere fases? Dien een zienswijze in waarin je uitlegt waarom je bezwaar hebt of aanpassingen wenst (zie: Zelf invloed uitoefenen en meedoen)
  4. Besluitvormingsfase (vaststelling bestemmingsplan of vergunningverlening). Als het plan definitief wordt vastgesteld, en je hebt nog altijd grote bezwaren, kun je als belanghebbende formeel bezwaar maken of in beroep gaan. Zie hiervoor Zelf invloed uitoefenen en meedoen)
  5. Uitvoeringsfase (bouw start) Je mogelijkheden om mee te denken zijn nu nog beperkt. Als regels worden overtreden (zoals bouwafspraken) kun je de gemeenten om handhaving vragen.