Licht uit, Nacht aan

Waddenpilot: versterken van donkerte

Vanuit Noord-Holland werken wij samen met de Natuur en Milieufederaties in Groningen en Friesland aan de Waddenpilot: een gebiedsgerichte aanpak om de donkerte in het Waddengebied te versterken.

In deze pilot kiezen we een aantal fysieke locaties waar we samen met partners concrete maatregelen nemen die leiden tot een meetbare lichtreductie (richtgetal: 25–50% ten opzichte van 2020). Monitoring en onderzoek worden uitgevoerd in samenwerking met de Rijksuniversiteit Groningen.

De pilot richt zich op zowel praktische als beleidsmatige stappen. Denk aan:

• intentieverklaringen met gemeenten
• aanpassingen in lokaal beleid
• concrete maatregelen op locatie

Alle opgedane kennis leggen we vast in een zogeheten learning history: een gestructureerde beschrijving van interventies, processtappen en succesfactoren die leiden tot borging in beleid en implementatie van een donkertenorm.

Een belangrijk doel is bestuurlijke verankering. We streven naar intentieverklaringen ‘Verdonkeren’ met alle Waddengemeenten, zodat het terugdringen van lichtvervuiling structureel onderdeel wordt van beleid en uitvoering.

Met de Waddenpilot laten we zien hoe een gebiedsgerichte aanpak kan leiden tot minder lichtvervuiling, sterkere natuurwaarden en voorbeeldwerking voor andere regio’s in Nederland.

Aanpak waddenhavens

Daarnaast ontwikkelen we een specifieke aanpak voor de Waddenhavens, waar verlichting vanuit veiligheid en bedrijvigheid een belangrijke rol speelt, maar waar ook kansen liggen voor slimme, gerichte reductie. Samen met gemeenten en adviseurs kijken we met een nachtschouw welke maatregelen genomen kunnen worden, daarna maken we een stappenplan met iedere gemeente om te verdonkeren in de havens.

Provinciale lobby

Naast de pilots zetten we stevig in op een gerichte lobby, zowel provinciaal als landelijk. Het doel is niet alleen om intenties uit te spreken, maar om te komen tot daadwerkelijke beleidsverandering.

Onze lobby richt zich op twee sporen:

• Het realiseren van concrete beleidsaanpassingen en afsluiten van intentieverklaringen met gemeenten.
• Het realiseren van provinciaal beleid op het gebied van donkerte.

Nachtwachters

Nachtwachters zijn betrokken burger-ambassadeurs die zich inzetten om lichtvervuiling bespreekbaar te maken en waar mogelijk verlichting te dimmen of te doven. Ze volgen onze speciaal ontwikkelde training met experts, krijgen toegang tot een praktische toolkit en maken een eigen plan om in hun omgeving aan de slag te gaan.

Met kleine en grote acties, zoals het organiseren van een nachtwandeling, het geven van voorlichting of het aangaan van gesprekken met buurtbewoners, bedrijven en gemeenten, vergroten Nachtwachters de bewustwording over het belang van een donkere nacht. Ze voeren minimaal twee acties per jaar uit en dragen zo bij aan gedragsverandering én draagvlak voor beleid, zoals een donkertenorm. In Noord-Holland is inmiddels een groep van circa 20 Nachtwachters actief.