Bewoners: Oude ICL Fertilizers fabriek kan zo niet blijven draaien

15 december 2025

Bewoners: Oude ICL Fertilizers fabriek kan zo niet blijven draaien

De provincie Noord-Holland houdt bij de conceptvergunning voor kunstmestfabriek te weinig rekening met de gezondheid en het welbevinden van omwonenden. Burgers worden niet voldoende beschermd tegen zoutzuur-uitstoot en ernstige stankhinder. Ook het milieu wordt onvoldoende beschermd. De conceptvergunning is strijdig met verschillende Europese regels. Bovendien kan de omgevingsdienst de vergunning veel strenger maken. Dat stellen bewonersgroep Adem Vrij aan het IJ en de Natuur en Milieufederatie Noord Holland. 

De organisaties reageren met een zogenoemde zienswijze op de conceptvergunning. “De Omgevingsdienst heeft de afgelopen 14 jaar nagelaten de vergunning van ICL te actualiseren. We waren dus blij dat er eindelijk een concept op tafel lag, maar constateren dat deze echt strenger moet. Met de huidige stand van zaken moet deze verouderde kunstmestfabriek worden stilgelegd”, zegt Myrthe Verweij van de bewonersgroep. “De provincie moet de vergunning intrekken. Pas als ICL de nieuwste zuiveringsinstallaties heeft geïnstalleerd en voldoet aan de echte best beschikbare technieken en de conceptvergunning op cruciale punten is verbeterd, kan de fabriek haar productie hervatten”, zegt Sijas Akkerman van de Natuur en Milieufederatie Noord Holland.

De organisaties concluderen dat de huidige conceptvergunning niet voldoet aan de zorgplicht, het voorzorgsbeginsel en het zorgvuldigheidsbeginsel. De conceptvergunning maakt bijvoorbeeld niet duidelijk hoe vaak er straks geactualiseerd moet worden, zodat de omgevingsdienst de milieuregels kan blijven aanscherpen. Bovendien is van een aantal deelbesluiten en metingen niet duidelijk of die überhaupt gepubliceerd worden. Die transparantie is wel nodig om te kunnen volgen of de fabriek wel echt schoner wordt.

Daarnaast schieten ook de voorgestelde maatregelen in de conceptvergunning volgens de organisaties schromelijk tekort:

Zoutzuur

Eenmaal per jaar meten aan de schoorsteen van ICL is duidelijk niet genoeg, gezien de recent geconstateerde enorme overschrijdingen van de zoutzuur-uitstoot. De organisaties pleiten ervoor dat er minstens drie keer per jaar gemeten wordt.

In de conceptvergunning wordt een verouderd luchtwassysteem van de fabriek, die al voorbij de technische levensduur is, opnieuw vergund. Al in 2011 hadden er nieuwe best beschikbare zuiveringstechnieken geïmplementeerd moeten zijn door ICL. Maar de Omgevingsdienst heeft al die tijd, 14 jaar lang, nagelaten om de vergunning te actualiseren. Die nalatigheid mag nu niet worden beloond door een vergunning te verlenen op basis van de sterk verouderde apparaten.

Er kan dan ook geen verdere uitstoot van zoutzuur worden gedoogd of vergund, stellen de organisaties. Oftewel: de fabriek moet worden stilgelegd totdat het bedrijf de best beschikbare technieken toepast en de vergunning is aangescherpt.

Stankhinder

De omgevingsdienst, die de conceptvergunning heeft opgesteld, constateert daarin dat ICL Fertilizers onvoldoende informatie heeft aangeleverd voor het zogenoemde geurbeheersplan. Dit plan moet stankhinder tegengaan. Ook constateert de omgevingsdienst tekortkomingen in het protocol van ICL voor de reactie op ‘geurincidenten’.

In de oude vergunning uit 2003 was er helemaal geen stankhinder in de omgeving toegestaan. Overigens wordt er desondanks al decennialang melding gemaakt van ernstige stankoverlast. Met de conceptvergunning geeft de Omgevingsdienst echter nog steeds ruimte voor zogenoemde geurhinder. “Op zijn zachtst gezegd opmerkelijk”, aldus de organisaties. Bovendien laat de omgevingsdienst na om onderzoeken die al zijn gedaan naar het beperken van stankhinder, te verwerken in de conceptvergunning.

Ook de Amsterdamse wethouder Steven van Weyenberg diende een kritische zienswijze in, liet hij afgelopen donderdagmiddag weten in de media. De wethouder pleit net als de omwonenden voor een strengere vergunning. Ook wil hij dat de fabriek, wanneer er weer een forse zoutzuur-overschrijding wordt vastgesteld, kan worden stilgelegd.

Het is nu aan de omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied om de binnengekomen zienswijzen te beoordelen.

Lees onze zienswijze