Maak van wind op zee een investering in natuur én energie

30 juli 2026

Maak van wind op zee een investering in natuur én energie

De energietransitie verandert Nederland. De keuzes die we vandaag maken voor de aanlanding van windenergie op zee bepalen niet alleen hoe straks de hoogspanningslijnen door ons land lopen, maar ook hoe het landschap en de natuur er later uit zien. Daarom is dit hét moment om de nieuwe energie-infrastructuur zo natuurvriendelijk mogelijk aan te leggen. Meer nog dan dat: het is een kans om die aanleg te benutten om ons landschap te verrijken.

Daarom hebben de Natuur en Milieufederaties (NMF) in de kustprovincies – de Zeeuwse Milieufederatie, NMF Zuid-Holland, NMF Noord-Holland en NMF Groningen – de krachten gebundeld en een zienswijze namens de gehele NMF ingediend op het Ontwerpprogramma VAWOZ (Verbindingen Aanlanding Wind Op Zee). In dit programma onderzoekt het Rijk hoe elektriciteit van toekomstige windparken op de Noordzee aan land wordt gebracht en verder wordt vervoerd naar huishoudens en bedrijven.

Duurzame energie én een betere leefomgeving

Windenergie op zee speelt een sleutelrol in het behalen van de klimaatdoelen, het versterken van de energie-onafhankelijkheid van Nederland en de opbouw van een betrouwbaar, fossielvrij energiesysteem. De keuzes die nu worden gemaakt, bepalen hoe Nederland er de komende decennia uitziet. Juist daarom is het belangrijk dat ook de aanleg van de benodigde energie-infrastructuur toekomstbestendig wordt ontworpen. 

Door natuur en landschap vanaf het begin volwaardig mee te nemen, kunnen negatieve effecten zoveel mogelijk worden voorkomen. En waar kansen liggen, kan de aanleg zelfs bijdragen aan sterkere natuur en een mooier landschap.

Onze oproep aan het Rijk

We waarderen de ruimte die het Rijk tot nu toe heeft geboden aan de milieubeweging om mee te denken over de ontwerpplannen. Tegelijkertijd zien we voor de verschillende aanlandlocaties nog diverse aandachtspunten, risico’s en mogelijkheden voor verbetering. In deze zienswijze gaan we per aanlandlocatie in op de specifieke situatie en de daarbij behorende bezwaren en aandachtspunten. Overkoepelend vragen we het Rijk om de verdere uitwerking van VAWOZ te baseren op zes uitgangspunten:

• Maak natuur en landschap een harde randvoorwaarde bij alle ruimtelijke keuzes.

• Kies voor integrale besluitvorming waarin energie, natuur, ruimte en leefomgeving samen worden afgewogen.

• Bundel nieuwe infrastructuur zoveel mogelijk met bestaande corridors en maak gebruik van bestaande ruimte.

• Cluster nieuwe infrastructuur zoveel mogelijk bij bestaande industriegebieden.

• Pas ondergrondse oplossingen toe waar dat mogelijk is.

• Maak natuurversterking een vast onderdeel van ieder energie-infrastructuurproject.

Een energietransitie die meer oplevert

Wij ondersteunen de verdere ontwikkeling van windenergie op zee en de infrastructuur die daarvoor nodig is. Juist daarom moeten de keuzes die we nu maken voorkomen dat natuur schade oploopt, en daar waar het kan zelf de natuur verrijken.  

Nieuwe energie-infrastructuur kan natuur versterken, het landschap verbeteren en de leefomgeving aantrekkelijker maken. Zo bouwen we aan een energiesysteem dat niet alleen schoon en betrouwbaar is, maar Nederland ook sterker achterlaat voor volgende generaties.

Lees hier onze zienswijze