Eigen water, eigen natuur
Sloten en vaarten worden overal in Noord-Holland doorgespoeld met IJsselmeerwater. Dat gebeurt als er watertekorten zijn, meestal in de zomer. Of om opkwellend zout water weg te spoelen vanwege de gevoeligheid van (landbouw)gewassen voor zout water.
Voor de natuur zou het veel beter zijn als de sloten niet worden doorgespoeld, want dat heeft nadelige kanten. Zo krijgt het water overal ongeveer dezelfde matige tot slechte ecologische kwaliteit. Voor 1980 waren er meer bijzondere gebieden, bijvoorbeeld met brak of met zoet water, met kalkrijk water, of met regenwater.
Het ‘gebiedseigen water’ is het water dat door regenwater, kwel of grondwater van nature in een bepaald gebied aanwezig is, zonder kunstmatige aanvoer van buiten. Het vasthouden van het gebiedseigen water komt de diversiteit van de natuur ten goede. Bij elk type water horen kenmerkende soorten planten en dieren.
Zuinig met water
Wanneer het doorspoelen verminderd kan worden, neemt de vraag naar zoet water uit het IJsselmeer af. Daarmee spelen wij in op het steeds schaarser worden van voldoende zoet water.
De vragen die in dit project centraal staan, zijn:
-
Hoe kan gebiedseigen water beter voor de natuur worden gebruikt? Dit is ook belangrijk om de gevolgen van klimaatverandering tegen te gaan.
-
Hoe kunnen we het doorspoelen terugdringen en zuiniger omspringen met ons zoete water?
Wat doen wij in 2010:
- Er wordt een een top-5 opgesteld van gebieden waarvan wij denken dat het belangrijk is om het gebiedseigen ‘schoon’ water vast te houden. Voor één gebied gaan we gedetailleerd alle mogelijkheden op een rij zetten
- Voor een nog aan te wijzen gebied (een bedrijventerrein of een landbouwgebied) gaan wij uitwerken hoe het doorspoelen met IJsselmeerwater kan worden teruggedrongen. Dit kan bijvoorbeeld door het telen van zouttolerante gewassen in een landbouwgebied met zoute kwel, waardoor het gebied minder afhankelijk wordt van het doorspoelen van de sloten.
De Provincie Noord-Holland heeft het thema ‘zoetwatervoorziening’ opgepakt in het Provinciaal Waterplan en dit ook bij het Rijk aangekaart. Zij wil hiervoor functiefaciliteringskaarten maken, onder meer voor wonen, landbouw en natuur.
Peter Grubben