De nieuwe Wet ruimtelijke ordening (nWRO) is in juli 2008 in werking getreden. Een van de veranderingen is dat een gemeentelijk bestemmingsplan niet meer goedgekeurd hoeft te worden door Gedeputeerde Staten van een provincie. Dit heeft ingrijpende consequenties voor de rolverdeling bij ruimtelijke ordening. De gemeente bepaalt nu de procesgang. De provincie dient in een vroeg stadium de provinciale belangen aan te geven en gedurende het proces te bewaken.
Regie noodzaak
Wij vinden dat de nieuwe rolverdeling gevaarlijk is. Er dreigt een gebrek aan een regisseur die verrommeling en verstening van het landschap voorkomt. Er moet een nieuwe balans worden gevonden tussen de rol en de bevoegdheden van provincies, Rijk en gemeenten. Wie gaat de regie voeren over de inrichting van Nederland, zodat de gewenste ruimtelijke kwaliteit wordt bereikt?
De milieufederaties menen dat een duidelijke regie en sturing door de provincies van belang is voor het waarborgen van de kwaliteit van de ruimte en het landschap. Velen in het bedrijfsleven en de wereld van projectontwikkelaars onderschrijven dit. Provincies hebben voldoende afstand tot individuele en lokale belangen en voldoende kennis van de regionale kwaliteiten om de regierol goed te kunnen voeren. De vraag is of de provincies daartoe ook bereid zijn, en hoe en met welke instrumenten zij die rol zullen oppakken.
nWRO-project
Wij willen met het nWRO-project de provincies stimuleren om de leidersrol rol voortvarend op te pakken. Het project brengt – met inbreng van burgers en deskundigen – in beeld waar de inrichting van Nederland succes heeft en waar deze faalt.
Het project bevindt zich in de eindfase. In juni 2009 organiseerden we een debat over ruimtelijke ontwikkelingen. In aanwezigheid van ex-minister Cramer (VROM) werd de regierol van de provincies onder de loep genomen. Thans werken de milieufederaties aan een eindpublicatie, waarin nader wordt ingegaan op de regierol van de provincies in relatie tot zes ruimtelijke ontwikkelingen. Dat zijn de regeling rood-voor-groen, verrommeling, bedrijventerreinen, Nationaal Landschap, windmolens en leisure (vrije tijd en ontspanning).