Napoleon had in 1811 het idee dat Den Helder het Gibraltar van het Noorden moest worden. Daarmee doelde hij op de strategische waarde van de haven in de kop van Noord-Holland. Met dat idee werd een hele linie van forten rond de haven aangelegd. De defensiewerken van toen zijn structuurbepalend geweest voor de ontwikkeling van Den Helder. Maar wat is de identiteit van Den Helder nog nu de fortenlinie geen functie meer heeft en het belang van de marine steeds verder terugloopt?
Kustatelier Den Helder
Over deze en andere vragen is nagedacht in het ‘Kustatelier Den Helder’. Aanleiding hiervoor is het Deltaprogramma Kust, waarin wordt nagedacht hoe we de Kust in de toekomst veilig én aantrekkelijk kunnen houden. Inzoomend op Den Helder, maakte Jan Mulder van Deltares in het Kustatelier duidelijk dat als we niets doen de Razende Bol op den duur (50-100 jaar) verdwijnt door erosie, de Helderse Zeewering wordt ondergraven door de kracht van de zeestroming en dat de golfaanvallen op de kust toenemen. Dat kan gevaarlijk worden. Om de Kop van Noord-Holland veilig te houden moet de Zeewering steeds worden verstevigd. Dat kan op verschillende manieren: met geulwandsuppleties (zand) of door het versterken met harde materialen. Maar ook andere maatregelen zijn denkbaar. Zoals het aanvullen met zand van de Razende Bol zodat de golfwerking wordt afgeremd. Eén van de aanwezigen vroeg zich af: zou het aantrekkelijk zijn als we de natuur maximaal zijn gang laten gaan? Wat gebeurt er dan? Mogelijk kunnen dan delen van het oude Waddensysteem tussen Den Helder en Callantsoog worden hersteld.
Veiligheid én aantrekkelijkheid
Naast mogelijkheden om de veiligheid van Den Helder op orde te houden, werd ook nagedacht over nieuwe kansen voor het versterken van de aantrekkelijkheid van Den Helder. Ook daarvoor zagen de aanwezigen verschillende mogelijkheden: van het uitbreiden van recreatieve structuren (langs de stelling van Den Helder) en natuurgebieden (verbreden duingebied) tot het versterken van de stedelijke kwaliteiten van Den Helder in de vorm van een Deltadijk met geïntegreerd stedelijke functies.
Inspelen op krimp
Willem Stam van de Gemeente zette uiteen dat Den Helder in wil spelen op krimp. Dat betekent dat niet meer gedacht wordt aan uitbreiding van de stad, maar eerder van verbetering van de kwaliteit van Den Helder. In het verleden richtte Den Helder zich op de mensen die er nog niet waren door te bouwen, nu wil Den Helder meer inspelen op de behoeften van de mensen die er nu wonen. Aan de andere kant wil Den Helder aantrekkelijker worden voor bezoekers die tijdelijk aanwezig zijn, meebewegend met de seizoen. Zo wil Den Helder meer een “ademende” stad worden in plaats van verschanst achter een linie. De manier waarop dit kan onderzoekt men nog.
Kwaliteit vraagt investering
De Milieufederatie Noord-Holland deelt de mening van de gemeente dat investeren in kwaliteit van het gebied noodzakelijk is voor de toekomst van Den Helder. Met aan drie kanten zee, een prachtig duingebied binnen handbereik en heel veel ruimte, zijn er echt wel kansen. Maar zijn partijen ook bereid om te investeren in de stad en de groene omgeving? Daar staat of valt het mee. Ook is het zaak om te voorkomen dat de groene ruimte opgeofferd wordt aan bijvoorbeeld havenuitbreiding of woningbouw. Daarmee zou de kip met de gouden eieren geslacht worden. Het gaat er om kwaliteiten toe te voegen, zodat Den Helder inderdaad die aantrekkelijke, bijzondere plaats in het noorden wordt waar je niet alleen naar toe gaat onderweg naar Texel, maar waar je ook graag een stop maakt.
Samenwerken
Als Milieufederatie denken wij hier graag over mee en wij gaan graag in gesprek met bewoners en ondernemers om de kansen verder te verkennen.
Meedenken? Mail naar E.krommendijk@mnh.nl