We hebben er in Nederland weer een mooi stukje jargon bij: de SVIR - de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. Of dat mooie stukje jargon ook leidt tot een mooier en duurzamer Nederland is echter zeer de vraag.
Een brede coalitie van natuur- en milieuorganisaties stuurt deze week een brief aan de vaste Commissie voor Infrastructuur en Ruimte van de Tweede Kamer om haar zorgen kenbaar te maken. Heel kort door de bocht komt het er op neer dat het kabinet van mening is dat de zorg voor de ruimte geen rijkstaak meer is. Dat betekent dat Nationale Landschappen worden afgeschaft. In onze provincie zijn dat Laag Holland en het Groene Hart. Het betekent dat de Rijksbufferzones worden afgeschaft. Deze gebieden hadden een speciale ruimtelijke bescherming die moest voorkomen dat bijvoorbeeld Haarlem, Amsterdam en Purmerend aan elkaar zouden groeien ten koste van de groene recreatieve gebieden die men tussen die steden nu juist zo hard nodig heeft. En dat de Ecologische Hoofdstructuur wordt uitgekleed (er wordt immers 60% gekort op het natuurbudget door het kabinet). En zo kan ik nog vele terreinen opnoemen waar het Rijk zich (zo veel mogelijk) wil terugtrekken.
De filosofie is dat het rijk dit allemaal over denkt te kunnen laten aan de provincies en gemeenten. Onze grootste zorg is dat zaken die nadrukkelijk van (inter-)nationaal belang zijn zoals bijvoorbeeld Nationaal Landschap Laag Holland en de Ecologische Hoofdstructuur zo een speelbal worden van provincies of gemeenten die er samen niet uitkomen of soms liever kiezen voor een korte termijn belang. Dáár zou het rijk verantwoordelijkheid moeten nemen. De verplicht uitgevoerde plan MER (Milieueffectrapportage) wijst o.a. uit dat de SVIR zal leiden tot verrommeling, versnippering en verstedelijking van het landschap en dat het niet zal lukken te voldoen aan internationale verplichtingen voor biodiversiteit.
Gelukkig staat de Milieufederatie in Noord-Holland niet alleen in die zorg. Verantwoordelijk gedeputeerden maken zich zorgen en bespreken dat met leden van het kabinet. Maar belangrijker nog: de voor landschap en natuur verantwoordelijke partijen kijken met elkaar hoe met een terugtredende rijksoverheid Noord-Holland toch mooi en duurzaam kan worden gehouden. Ik ben er zeker van dat de meeste gemeenten en de provincie het beste voor hebben met onze ruimtelijke kwaliteit. De vastgestelde provinciale structuurvisie biedt daarvoor een hele goede basis. Een visie vanuit het rijk, met hier en daar wat juridische verankering en soms een beetje geld is echter zeer noodzakelijk.
Als ruimtelijk planvormer (landschapsarchitect) herinner ik mij nog goed dat oude rotten in het vak altijd met trots terugdachten aan de 1e en 2e Nota Ruimtelijke Ordening. Dát waren nog eens tijden. Laten we hopen dat het kabinet, geholpen door de Tweede Kamer, de SVIR toch nog een draai de goede kant opgeeft zodat er later ook melancholisch wordt teruggeblikt op de SVIR I.
Maar laten we ondertussen het zekere voor het onzekere nemen en mét de provincie en alle relevante partijen in Noord-Holland verder werken aan een aanpak om het mooie landschap en karakteristieke natuur die onze provincie maakt tot wat zij is te behouden. De wil is er!
Ernest Briët
